Ev bakımı, aciliyeti olmadığı için sürekli ertelenen işlerin toplandığı bir alandır. Musluğun damlaması, kombinin sesi, filtrenin tozu, balkondaki gideri kapatan yapraklar; hiçbiri bugün yapılmazsa bir şey olmaz. Ancak bu işlerin ortak özelliği, ertelendikçe ucuz bir bakımdan pahalı bir tamire dönüşmeleridir. Aşağıdaki on iki soru, evinizin bakım düzenini kendi kendinize değerlendirmeniz için hazırlandı. Her soruyu düşünmeden, ilk aklınıza gelen cevapla işaretleyin.

Nasıl Puanlanacak?

Her soru için üç seçenek var. "Evet, düzenli olarak yapıyorum" cevabına 2 puan, "Ara sıra aklıma geliyor" cevabına 1 puan, "Hayır, hiç yapmıyorum" cevabına 0 puan verin. Puanları toplayıp yazının sonundaki değerlendirme bölümüne bakın. Amaç kimseyi suçlamak değil; hangi alanın gözden kaçtığını görünür kılmak.

Sorular

1. Evdeki su tesisatında damlayan bir musluk veya sızdıran bir bağlantı fark ettiğinizde bir hafta içinde müdahale ediyor musunuz? Damlayan bir musluk hem faturaya yansır hem de zamanla contayı ve armatürü daha kötü duruma sokar.

2. Klima veya kombi filtrelerinizi sezon başında temizliyor ya da değiştiriyor musunuz? Tıkanmış bir filtre cihazı zorlar, enerji tüketimini artırır ve iç hava kalitesini düşürür.

3. Çamaşır makinesinin pompa filtresini ve kapak lastiğini düzenli kontrol ediyor musunuz? Bu iki nokta, makine kokusunun ve tahliye arızalarının en sık kaynağıdır.

4. Buzdolabının arkasındaki ızgarayı ve altındaki boşluğu yılda en az bir kez temizliyor musunuz? Toz tutan bir yoğuşturucu, cihazın soğutmak için daha fazla çalışmasına yol açar.

5. Banyo ve mutfaktaki silikonların kararmasını fark ettiğinizde yenilemeyi planlıyor musunuz? Bozulan silikon, gözle görülmeyen su kaçaklarının başlangıcıdır.

6. Evdeki elektrik prizlerinden birinde ısınma, renk değişimi veya gevşeme fark ettiğinizde bunu ciddiye alıyor musunuz? Priz kaynaklı sorunlar sessizce ilerler ve ertelemeye en az uygun konudur.

7. Balkon ve teras giderlerini yaprak, toz ve tortudan arındırıyor musunuz? Tıkalı bir gider, ilk kuvvetli yağmurda suyu içeri taşır.

8. Kapı ve pencere fitillerini kış öncesi kontrol ediyor musunuz? Yıpranmış bir fitil hem ısı kaybı hem de dışarıdan toz ve ses girişi demektir.

9. Evde bir tornavida seti, pense, su terazisi ve birkaç farklı ölçüde dübel bulunduruyor musunuz? Temel bir alet çantası olmayan evde küçük işler hep ertelenir.

10. Duman dedektörü veya doğal gaz alarmı gibi güvenlik cihazlarınızın çalışıp çalışmadığını kontrol ediyor musunuz? Bu cihazlar sessiz durdukları için unutulur; oysa test tuşuna basmak birkaç saniye sürer.

11. Gider borularının yavaşladığını fark ettiğinizde mekanik yöntemlerle müdahale ediyor musunuz? Sürekli kimyasal dökmek yerine süzgeç kullanmak ve saç, yağ birikimini önlemek daha kalıcı bir çözümdür.

12. Evinizle ilgili yapılacak küçük işleri bir yere not ediyor musunuz? Aklında tutulan işler unutulur; yazılan işler er ya da geç sıraya girer.

Değerlendirme

0-7 puan: Ev bakımı şu anda gündeminizde değil. Bu, mutlaka bir sorun olduğu anlamına gelmez ama birikmiş küçük işlerin bir gün topluca önünüze çıkma ihtimali yüksek. Başlamanın en kolay yolu, evi tek seferde toparlamaya çalışmak değil, haftada yarım saat ayırmaktır. İlk hafta yalnızca filtreler, ikinci hafta yalnızca giderler gibi ilerlemek yükü hafifletir.

8-15 puan: Bazı alanlarda düzeniniz var, bazılarında yok. Genellikle görünür işler yapılıyor, görünmeyenler erteleniyor. Puan kaybettiğiniz soruları geri dönüp işaretleyin; büyük ihtimalle hepsi aynı kategoride toplanıyordur. O kategoriye özel bir hatırlatıcı kurmak, genel bir "daha dikkatli olayım" niyetinden çok daha işe yarar.

16-24 puan: Ev bakımını bir düzene bağlamışsınız. Bu grupta olanların en sık düştüğü hata, her şeyi kendi başına halletmeye çalışmaktır. Elektrik, doğal gaz ve ana su tesisatıyla ilgili işlerde yetkili bir kişiye başvurmak bilgi eksikliği değil, doğru sınır çizmektir.

Testten Sonra Ne Yapmalı?

Bu tür bir değerlendirmenin faydası, puanın kendisinde değil ardından atılan adımdadır. Kâğıda ya da telefona üç maddelik bir liste yazın: bu ay yapılacak bir iş, bu sezon yapılacak bir iş, yılda bir yapılacak bir iş. Mevsim değişimlerini doğal hatırlatıcı olarak kullanmak da işe yarar; kış öncesi ısıtma ve yalıtım, yaz öncesi soğutma ve gider kontrolü gibi.

Ev bakımı, birikmedikçe zor değildir. On dakikada yapılabilecek bir kontrolü altı ay ertelemek, o işi bir günlük tamirata dönüştürür. Testte düşük puan almak bir başarısızlık değil, nereden başlanacağını gösteren bir haritadır.